پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت 8: ChatGPT چگونه مکالمه را به خاطر می‌سپارد؟

وقتی برای چند دقیقه با ChatGPT گفتگو می‌کنید، احتمالاً متوجه می‌شوید که مدل هنوز سؤال‌های قبلی شما را در نظر دارد. برای مثال، اگر ابتدای گفتگو درباره یادگیری برنامه‌نویسی صحبت کنید و چند پیام بعد فقط بنویسید «همان روش را ادامه بده»، معمولاً ChatGPT متوجه منظور شما می‌شود و پاسخ مرتبطی ارائه می‌دهد.

همین موضوع باعث شده بسیاری از کاربران تصور کنند که ChatGPT مانند انسان حافظه دارد و تمام مکالمات را در ذهن خود نگه می‌دارد.

اما واقعیت چیز دیگری است.

ChatGPT چگونه مکالمه را به خاطر می‌سپارد؟

در قسمت قبل گفتیم که پارامترهای مدل فقط در زمان آموزش تغییر می‌کنند و هنگام گفتگو ثابت هستند. بنابراین، ChatGPT در حین مکالمه چیزی یاد نمی‌گیرد و دانشی به پارامترهای آن اضافه نمی‌شود.

پس چگونه به پیام‌های قبلی شما توجه می‌کند؟

پاسخ در مفهومی به نام Context Window یا پنجره زمینه قرار دارد.

هر پیامی که شما ارسال می‌کنید و هر پاسخی که ChatGPT تولید می‌کند، به‌صورت موقت داخل یک فضای مشترک به نام Context قرار می‌گیرد. زمانی که سؤال جدیدی می‌پرسید، مدل قبل از تولید پاسخ، همین متن موجود در Context را دوباره پردازش می‌کند تا ارتباط بین پیام‌ها را درک کند.

به همین دلیل، پاسخ‌های ChatGPT معمولاً با روند گفتگو هماهنگ هستند.

آیا ChatGPT واقعاً حافظه دارد؟

پاسخ کوتاه خیر است.

برخلاف انسان، ChatGPT خاطره نمی‌سازد و اطلاعات را در ذهن خود ذخیره نمی‌کند. این مدل هر بار که قرار است پاسخ جدیدی تولید کند، متن موجود در پنجره زمینه را دوباره بررسی می‌کند.

به عبارت دیگر، ChatGPT چیزی را «به خاطر نمی‌سپارد»، بلکه آنچه هنوز در Context وجود دارد را دوباره می‌خواند و بر اساس آن پاسخ می‌دهد.

همین موضوع باعث می‌شود مکالمه طبیعی و پیوسته به نظر برسد.

چرا ChatGPT گاهی بخش‌های قبلی گفتگو را فراموش می‌کند؟

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از یک گفتگوی طولانی، ChatGPT دیگر به بعضی از پیام‌های ابتدایی اشاره نکند یا پاسخ‌هایی بدهد که با صحبت‌های اول مکالمه هماهنگ نباشند.

دلیل این موضوع محدود بودن Context Window است.

هر مدل هوش مصنوعی ظرفیت مشخصی برای پردازش متن دارد. اگر حجم مکالمه از این ظرفیت بیشتر شود، قدیمی‌ترین بخش‌های گفتگو به‌تدریج از پنجره زمینه خارج می‌شوند.

در نتیجه، مدل دیگر به آن اطلاعات دسترسی ندارد و نمی‌تواند آن‌ها را در پاسخ‌های بعدی در نظر بگیرد.

این رفتار به معنی فراموشی واقعی نیست؛ بلکه فقط نتیجه محدودیت فضای Context است.

تفاوت Context Window و Memory چیست؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که Context Window و Memory را یک مفهوم بدانیم، در حالی که این دو با یکدیگر تفاوت دارند.

Context Window فقط به گفتگوی فعلی مربوط می‌شود و اطلاعات آن موقتی هستند. تا زمانی که پیام‌ها داخل این پنجره قرار داشته باشند، مدل می‌تواند از آن‌ها استفاده کند.

در مقابل، Memory قابلیتی جداگانه است که در برخی نسخه‌های ChatGPT وجود دارد. اگر این قابلیت فعال باشد، مدل می‌تواند برخی اطلاعات مشخص را با اجازه کاربر برای گفتگوهای آینده نیز نگه دارد.

بنابراین، اینکه ChatGPT در طول یک گفتگو به سؤال‌های قبلی شما توجه می‌کند، معمولاً به دلیل Context Window است، نه حافظه دائمی.

چرا شناخت Context Window اهمیت دارد؟

اگر بدانید ChatGPT چگونه مکالمه را مدیریت می‌کند، بهتر می‌توانید از آن استفاده کنید.

برای مثال، اگر گفتگوی شما بسیار طولانی شود یا اطلاعات مهم در ابتدای مکالمه قرار گرفته باشند، ممکن است لازم باشد دوباره آن‌ها را یادآوری کنید تا مدل بتواند پاسخ دقیق‌تری ارائه دهد.

شناخت این محدودیت باعث می‌شود انتظار واقع‌بینانه‌تری از عملکرد مدل‌های هوش مصنوعی داشته باشید و نتیجه بهتری از گفتگوها بگیرید.

جمع‌بندی

پاسخ سؤال «ChatGPT چگونه مکالمه را به خاطر می‌سپارد؟» این است که مدل حافظه‌ای شبیه انسان ندارد و هنگام گفتگو نیز پارامترهای آن تغییر نمی‌کنند. آنچه باعث پیوستگی مکالمه می‌شود، Context Window یا پنجره زمینه است؛ فضایی موقت که پیام‌های گفتگو را در اختیار مدل قرار می‌دهد تا بتواند پاسخ‌های مرتبط و منسجم تولید کند.

هر زمان حجم گفتگو از ظرفیت این پنجره بیشتر شود، بخش‌های ابتدایی مکالمه از دسترس مدل خارج می‌شوند و دیگر در پاسخ‌ها مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

نظر شما چیست؟
آیا تا به حال در یک گفتگوی طولانی با ChatGPT متوجه شده‌اید که بخشی از صحبت‌های قبلی را فراموش کرده باشد؟ تجربه خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

درباره فیلاگر | جامعه هوش مصنوعی ایران

فیلاگر، جامعه هوش مصنوعی ایران، مرجعی برای آموزش، تحلیل و بررسی فناوری‌های نوین هوش مصنوعی است. در مجموعه «پشت پرده هوش مصنوعی» تلاش می‌کنیم مفاهیم پیچیده AI را با زبانی ساده برای علاقه‌مندان فارسی‌زبان توضیح دهیم.

پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۱
پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۲
پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۳
پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۴
پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۵
پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۶
پشت پرده هوش مصنوعی | قسمت ۷